Nadwrażliwość zębów – skąd się bierze i jak ją leczyć?

Nadwrażliwość zębów to krótki, ostry ból, który pojawia się nagle – przy łyku zimnej wody, gryzieniu lodów, jedzeniu czegoś słodkiego czy kwaśnego, a czasem nawet przy wdechu chłodnego powietrza. Ból mija zwykle po kilku sekundach, ale potrafi skutecznie uprzykrzyć codzienne jedzenie i picie. To częsty problem, który w większości przypadków da się złagodzić lub wyeliminować. Wyjaśniamy, skąd się bierze nadwrażliwość zębów i jak ją leczyć.

Czym jest nadwrażliwość zębów?

Pod szkliwem i w obrębie korzenia zęba znajduje się zębina – tkanka poprzecinana tysiącami mikroskopijnych kanalików, które prowadzą w stronę miazgi, czyli nerwu zęba. Gdy zębina jest przykryta szkliwem lub dziąsłem, bodźce do niej nie docierają. Kiedy jednak zostaje odsłonięta, zimno, ciepło czy słodycz poruszają płyn w kanalikach i podrażniają zakończenia nerwowe. Stąd nagły, przeszywający ból.

Skąd się bierze nadwrażliwość zębów?

Najczęściej za nadwrażliwością stoi odsłonięcie zębiny. Może do niego dojść z kilku powodów:

• Recesja dziąseł. Gdy dziąsła się cofają, odsłaniają szyjki i korzenie zębów, które nie są chronione szkliwem.
• Zbyt mocne szczotkowanie i twarda szczoteczka. Z czasem ścierają szkliwo przy szyjkach zębów i przyczyniają się do cofania dziąseł.
• Erozja szkliwa. Częste picie soków, napojów gazowanych, wina czy jedzenie cytrusów rozpuszcza szkliwo. Podobnie działa refluks żołądkowy.
• Zgrzytanie i zaciskanie zębów. Prowadzi do ścierania i mikropęknięć szkliwa. O tym problemie piszemy w artykule bruksizm – co to jest i jak leczyć.
• Zabiegi stomatologiczne. Przejściowa nadwrażliwość może pojawić się po wybielaniu, skalingu czy założeniu nowego wypełnienia. Zwykle mija sama w ciągu kilku dni lub tygodni.

Ból zęba przy zimnym czy słodkim może też oznaczać próchnicę, pęknięcie zęba lub nieszczelne wypełnienie. Dlatego nadwrażliwość warto skonsultować ze stomatologiem, zanim zaczniemy leczyć ją na własną rękę.

Nadwrażliwość czy coś poważniejszego?

Typowa nadwrażliwość daje krótki ból, który pojawia się w odpowiedzi na bodziec i mija kilka sekund po jego usunięciu. Do stomatologa warto zgłosić się szybciej, jeśli:

• ból utrzymuje się długo po zjedzeniu lub wypiciu czegoś zimnego czy ciepłego,
• ząb boli samoistnie, bez żadnego bodźca, albo pulsuje w nocy,
• ból pojawia się przy nagryzaniu,
• problem dotyczy jednego konkretnego zęba,
• widzisz ubytek, przebarwienie lub pęknięcie.

Takie objawy mogą wskazywać na próchnicę lub stan zapalny miazgi, które wymagają leczenia, a nie tylko pasty na nadwrażliwość.

Jak leczyć nadwrażliwość zębów?

Sposób leczenia zależy od przyczyny i nasilenia dolegliwości. Stomatolog może zaproponować:

• Lakiery i preparaty znoszące nadwrażliwość – nakładane w gabinecie, zamykają kanaliki zębinowe i przynoszą ulgę często już po pierwszej wizycie.
• Fluoryzację – wzmacnia szkliwo i zmniejsza przepuszczalność zębiny.
• Wypełnienie ubytków przy szyjkach zębów – gdy szkliwo jest starte lub ukruszone, odsłoniętą zębinę można przykryć materiałem kompozytowym.
• Leczenie przyczyny – np. szynę relaksacyjną przy bruksizmie, leczenie chorób dziąseł czy konsultację z lekarzem przy refluksie.

Domowe sposoby na nadwrażliwość zębów

Przy łagodnej nadwrażliwości dużo można zrobić samodzielnie:

• Pasta na nadwrażliwość. Zawiera składniki, które zamykają kanaliki zębinowe lub wyciszają nerw. Efekt nie jest natychmiastowy – zwykle pojawia się po kilku tygodniach regularnego stosowania. Pastę można też delikatnie wcierać palcem w nadwrażliwe miejsce.
• Miękka szczoteczka i delikatna technika. Szczotkuj bez dociskania, ruchami wymiatającymi od dziąsła. Jeśli nie wiesz, którą szczoteczkę wybrać, zajrzyj do artykułu jaka szczoteczka do zębów.
• Mniej kwasów w diecie. Ogranicz kwaśne napoje i owoce, pij je raczej do posiłku niż między posiłkami, a po nich przepłucz usta wodą.
• Odczekanie ze szczotkowaniem. Po kwaśnym posiłku odczekaj około 30 minut, bo zmiękczone szkliwo łatwiej się ściera.
• Pasta z fluorem stosowana na co dzień wzmacnia szkliwo i pomaga zapobiegać dalszej erozji.

Jeśli mimo kilku tygodni stosowania pasty na nadwrażliwość dolegliwości nie słabną, umów się na wizytę. W gabinecie sprawdzimy, co jest ich przyczyną, i dobierzemy leczenie.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy nadwrażliwość zębów może minąć sama?

Nadwrażliwość po zabiegach, np. wybielaniu czy skalingu, zwykle mija sama w ciągu kilku dni lub tygodni. Jeśli jednak wynika z recesji dziąseł, starcia szkliwa lub erozji, bez zmiany nawyków i leczenia raczej nie ustąpi.

Jak szybko działa pasta na nadwrażliwość?

Pierwsze efekty zwykle pojawiają się po kilku tygodniach regularnego stosowania dwa razy dziennie. Pastę trzeba używać stale, bo po jej odstawieniu dolegliwości często wracają.

Czy nadwrażliwość zębów to próchnica?

Nie zawsze. Nadwrażliwość najczęściej wynika z odsłoniętej zębiny, ale podobny ból może dawać też próchnica, pęknięcie zęba lub nieszczelne wypełnienie. Dlatego warto, żeby przyczynę ocenił stomatolog.

Co robić, gdy zęby bolą od zimnego?

Na początek warto przejść na miękką szczoteczkę, stosować pastę na nadwrażliwość i ograniczyć kwaśne napoje. Jeśli ból utrzymuje się długo po zimnym bodźcu, pojawia się samoistnie albo dotyczy jednego zęba, umów się do dentysty.