Protetyka stomatologiczna – rodzaje uzupełnień

Protetyka stomatologiczna zajmuje się odbudową zębów, które zostały zniszczone lub utracone. Jej zadaniem jest przywrócenie możliwości gryzienia i mówienia oraz poprawa wyglądu uśmiechu. Rodzajów uzupełnień jest kilka, a ich wybór zależy od liczby brakujących zębów, stanu pozostałych zębów i kości oraz oczekiwań pacjenta.

Czym zajmuje się protetyka stomatologiczna?

Protetyka obejmuje wszystkie zabiegi, w których zastępuje się lub odbudowuje ząb za pomocą uzupełnienia wykonanego poza jamą ustną, zwykle w pracowni protetycznej. Dotyczy zarówno pojedynczego zęba, jak i całego łuku zębowego. Uzupełnienia dzielą się na stałe, osadzone na zębach lub implantach, i ruchome, które pacjent sam zakłada i zdejmuje.

Jakie są rodzaje uzupełnień stałych?

• Korony – pokrywają cały widoczny fragment zęba i chronią osłabiony ząb, na przykład po leczeniu kanałowym (korony zębowe – rodzaje i jak długo służą).
• Mosty – zastępują brakujące zęby, opierając się na zębach sąsiednich (most zębowy – co to jest i kiedy się go stosuje).
• Uzupełnienia na implantach – korony i mosty, które mocuje się na wszczepionych implantach.
• Inlay i onlay – wkłady, które odbudowują większy ubytek w zębie bocznym, gdy zwykłe wypełnienie nie wystarcza.

Jakie są rodzaje uzupełnień ruchomych?

• Protezy częściowe – uzupełniają kilka brakujących zębów i opierają się na pozostałych zębach oraz na dziąśle.
• Protezy całkowite – zastępują wszystkie zęby w jednej lub obu szczękach.
• Protezy szkieletowe – mają metalowy szkielet, który zapewnia stabilność i mniejszą grubość.
• Protezy na implantach – mocuje się je na kilku implantach, dzięki czemu lepiej trzymają się w jamie ustnej niż tradycyjne.

Jak dobrać odpowiednie uzupełnienie?

O wyborze decyduje kilka czynników: liczba i położenie brakujących zębów, stan zębów sąsiednich i dziąseł, ilość kości, ogólny stan zdrowia oraz oczekiwania co do komfortu i wyglądu. Lekarz bada jamę ustną, zwykle zleca zdjęcie RTG i przedstawia dostępne opcje wraz z ich zaletami i ograniczeniami. Czasem przed protetyką potrzebne jest wyleczenie zębów lub poprawa stanu dziąseł.

Warto nie odkładać decyzji w nieskończoność. Brak zęba bywa początkiem kolejnych zmian w zgryzie, a w wielu sytuacjach można rozważyć także uzupełnienia na implantach.

Jak dbać o uzupełnienia protetyczne?

Uzupełnienia stałe czyści się jak własne zęby, a przestrzenie pod mostem szczoteczkami międzyzębowymi lub nicią z usztywnionym końcem. Protezy ruchome po posiłku warto wypłukać, a raz dziennie dokładnie wyczyścić miękką szczoteczką i środkiem do protez, bez zwykłej pasty ściernej. Na noc protezę zwykle zdejmuje się i przechowuje w pojemniku, ale konkretne zalecenia ustala lekarz.

Na początku proteza może uwierać i utrudniać mówienie. Adaptacja zajmuje zwykle od kilku dni do kilku tygodni. Jeśli otarcia się utrzymują, warto zgłosić się na korektę. Z czasem kształt szczęki się zmienia, więc proteza wymaga okresowej kontroli i dopasowania.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czym różni się proteza od mostu?

Most jest uzupełnieniem stałym, cementowanym na zębach, a proteza ruchoma, którą pacjent sam zdejmuje i zakłada. Most wymaga odpowiednich zębów filarowych.

Ile trwa wykonanie uzupełnienia protetycznego?

Zwykle od dwóch do kilku wizyt w ciągu kilku tygodni. Czas zależy od rodzaju uzupełnienia i czasu pracy pracowni protetycznej.

Czy protezy się wymienia?

Tak, z czasem proteza się zużywa, a kształt szczęki zmienia, więc po kilku latach zwykle wymaga korekty lub wymiany.

Czy uzupełnienia protetyczne trzeba kontrolować?

Tak, kontrola co pół roku do roku pozwala wcześnie wychwycić próchnicę przy filarach, zużycie lub potrzebę dopasowania.